Pithi Βασικές γεωμετρικές έννοιες

Α΄ Γυμνασίου · Γεωμετρία · Κεφάλαιο 1 · Ενότητα 6

Ο κύκλος

Κέντρο, ακτίνα, χορδή, διάμετρος, τόξο και κυκλικός δίσκος.

Σχολικό βιβλίο Μαθηματικών Α΄ Γυμνασίου: §Β1.11

Θεωρία

Κύκλος, κέντρο, ακτίνα

Κύκλος λέγεται το σύνολο όλων των σημείων του επιπέδου που απέχουν την ίδια απόσταση από ένα σταθερό σημείο O\displaystyle \mathrm{O}.

Η απόσταση αυτή συμβολίζεται με ρ\displaystyle \rho και λέγεται ακτίνα του κύκλου. Το σημείο O\displaystyle \mathrm{O} λέγεται κέντρο. Τον κύκλο με κέντρο O\displaystyle \mathrm{O} και ακτίνα ρ\displaystyle \rho τον γράφουμε (O,ρ)\displaystyle (\mathrm{O}, \rho) και τον σχεδιάζουμε με τον διαβήτη.

Δύο κύκλοι με ίσες ακτίνες είναι ίσοι. Δύο κύκλοι με το ίδιο κέντρο και διαφορετικές ακτίνες λέγονται ομόκεντροι.

2 cmΑ

Χορδή, διάμετρος, τόξο

Το ευθύγραμμο τμήμα που συνδέει δύο σημεία του κύκλου λέγεται χορδή, όπως η ΓΔ\displaystyle {\Gamma}{\Delta}.

Η χορδή που περνά από το κέντρο λέγεται διάμετρος, όπως η AB\displaystyle \mathrm{A}\mathrm{B}. Η διάμετρος είναι η μεγαλύτερη χορδή του κύκλου, είναι διπλάσια από την ακτίνα και χωρίζει τον κύκλο σε δύο ίσα μέρη, τα ημικύκλια.

Δύο σημεία του κύκλου τον χωρίζουν σε δύο μέρη, που το καθένα λέγεται τόξο με άκρα αυτά τα σημεία.

ρΟΡΑΒΓΔ

Κυκλικός δίσκος

Κυκλικός δίσκος (O,ρ)\displaystyle (\mathrm{O}, \rho) είναι ο κύκλος (O,ρ)\displaystyle (\mathrm{O}, \rho) μαζί με το μέρος του επιπέδου που περικλείει.

Όλα τα σημεία του απέχουν από το κέντρο απόσταση μικρότερη ή ίση με την ακτίνα. Μια κατσίκα δεμένη σε πάσσαλο με σχοινί τρώει το χορτάρι ενός κυκλικού δίσκου: κέντρο ο πάσσαλος, ακτίνα το σχοινί.

ρΟ

Λυμένο παράδειγμα

Βρες δέκα διαφορετικά σημεία που απέχουν όλα 2 cm\displaystyle 2\,\text{cm} από ένα σημείο A\displaystyle \mathrm{A}. Τι σχήμα φτιάχνουν;

2 cmΑ

Λύση

  1. Με ένα σπάγκο 2 cm\displaystyle 2\,\text{cm}, στερεωμένο στο A\displaystyle \mathrm{A}, σημειώνουμε σημεία στην άκρη του, γυρίζοντάς τον γύρω-γύρω.
  2. Τα σημεία είναι πάρα πολλά, και όλα μαζί σχηματίζουν τον κύκλο (A,2 cm)\displaystyle (\mathrm{A}, 2\,\text{cm}).