Πρόσθεση και αφαίρεση ομώνυμων και ετερώνυμων κλασμάτων, μεικτοί αριθμοί και προβλήματα.
Σχολικό βιβλίο Μαθηματικών Α΄ Γυμνασίου: §2.4
Θεωρία
Ομώνυμα κλάσματα
Για να προσθέσουμε ή να αφαιρέσουμε ομώνυμα κλάσματα, κρατάμε τον ίδιο παρονομαστή και προσθέτουμε ή αφαιρούμε τους αριθμητές:
γα+γβ=γα+β και γα−γβ=γα−β
Π.χ. 72+73=72+3=75: δύο έβδομα και τρία έβδομα κάνουν πέντε έβδομα.
72
73
75
Ετερώνυμα κλάσματα
Για να προσθέσουμε ή να αφαιρέσουμε ετερώνυμα κλάσματα, τα κάνουμε πρώτα ομώνυμα (με το ΕΚΠ των παρονομαστών) και μετά προσθέτουμε ή αφαιρούμε τους αριθμητές.
21+21 δεν κάνει 42 (αυτό είναι πάλι μισό!). Δύο μισά κάνουν ένα ολόκληρο: 21+21=22=1.
Ο παρονομαστής λέει τι είδους κομμάτια έχουμε (μισά, τρίτα…), όχι πόσα.
Απλοποιούμε το αποτέλεσμα
Στο τέλος ελέγχουμε αν το αποτέλεσμα απλοποιείται και το γράφουμε ανάγωγο:
61+31=61+62=63=21.
Φυσικός αριθμός και κλάσμα
Κάθε φυσικός αριθμός γράφεται ως κλάσμα με όποιον παρονομαστή θέλουμε: 1=44,2=48,3=515.
Έτσι 2+43=48+43=411 και 1−52=55−52=53.
Το 1−βα είναι πολύ χρήσιμο στα προβλήματα: δείχνει τι μέρος έμεινε από το όλο.
Μεικτοί αριθμοί
Ο αριθμός 243 (διαβάζεται «δύο και τρία τέταρτα») λέγεται μεικτός αριθμός και σημαίνει 2+43.
Μεικτός → κλάσμα:243=48+43=42⋅4+3=411
Κλάσμα → μεικτός: κάνουμε τη διαίρεση 11:4, που δίνει πηλίκο 2 και υπόλοιπο 3. Άρα 411=243.
Σε έναν μεικτό αριθμό το κλάσμα είναι πάντα μικρότερο από 1.
44
44
43
Πρόσθεση και αφαίρεση μεικτών
Γράφουμε τους μεικτούς ως κλάσματα, κάνουμε την πράξη και γράφουμε το αποτέλεσμα ξανά ως μεικτό:
121+232=23+38=69+616=625=461
Στην πρόσθεση μπορούμε και να προσθέσουμε χωριστά τις ακέραιες μονάδες (1+2=3) και τα κλάσματα (21+32=67=161):3+161=461.
Ιδιότητες της πρόσθεσης
Όπως και στους φυσικούς αριθμούς, στην πρόσθεση κλασμάτων μπορούμε να αλλάξουμε τη σειρά των προσθετέων (αντιμεταθετική ιδιότητα) και να τους ομαδοποιήσουμε όπως θέλουμε (προσεταιριστική ιδιότητα):
52+31+53=(52+53)+31=1+31=34
Λυμένο παράδειγμα
Υπολόγισε: 97−94
Λύση
Τα κλάσματα είναι ομώνυμα: κρατάμε τον παρονομαστή 9.