Pithi Δεκαδικοί αριθμοί

Α΄ Γυμνασίου · Κεφάλαιο 3 · Ενότητα 4

Μονάδες μέτρησης

Μήκος, εμβαδόν, όγκος, μάζα και χρόνος: μετατροπές από μια μονάδα σε άλλη.

Σχολικό βιβλίο Μαθηματικών Α΄ Γυμνασίου: §3.5

Θεωρία

Μήκος: η «σκάλα» του 10

Η βασική μονάδα μήκους είναι το μέτρο (m\displaystyle \text{m}). Οι άλλες μονάδες σχηματίζουν μια σκάλα:

1 km=1.000 m\displaystyle 1\,\text{km} = 1.000\,\text{m}, 1 m=10 dm=100 cm=1.000 mm\displaystyle \quad 1\,\text{m} = 10\,\text{dm} = 100\,\text{cm} = 1.000\,\text{mm}.

Κατεβαίνοντας τη σκάλα (σε μικρότερη μονάδα) πολλαπλασιάζουμε με 10\displaystyle 10 για κάθε σκαλοπάτι: η υποδιαστολή πάει δεξιά. Ανεβαίνοντας (σε μεγαλύτερη μονάδα) διαιρούμε με 10\displaystyle 10: η υποδιαστολή πάει αριστερά.

3,1 m=31 dm=310 cm\displaystyle 3{,}1\,\text{m} = 31\,\text{dm} = 310\,\text{cm} και 95,5 mm=9,55 cm\displaystyle 95{,}5\,\text{mm} = 9{,}55\,\text{cm}.

Στη ναυσιπλοία χρησιμοποιείται το ναυτικό μίλι: 1\displaystyle 1 ναυτικό μίλι =1.852 m\displaystyle = 1.852\,\text{m}.

Εμβαδόν: σκαλοπάτια του 100

Η βασική μονάδα εμβαδού είναι το τετραγωνικό μέτρο (m2\displaystyle \text{m}^2): η επιφάνεια ενός τετραγώνου με πλευρά 1 m\displaystyle 1\,\text{m}.

Ένα τετράγωνο 1 m\displaystyle 1\,\text{m} πλευράς χωράει 10⋅10=100\displaystyle 10 \cdot 10 = 100 τετράγωνα του 1 dm\displaystyle 1\,\text{dm}. Γι’ αυτό εδώ κάθε σκαλοπάτι είναι ⋅100\displaystyle \cdot 100:

1 m2=100 dm2=10.000 cm2\displaystyle 1\,\text{m}^2 = 100\,\text{dm}^2 = 10.000\,\text{cm}^2 και 1 cm2=100 mm2\displaystyle 1\,\text{cm}^2 = 100\,\text{mm}^2.

Για μεγάλες εκτάσεις: 1 km2=1.000.000 m2\displaystyle 1\,\text{km}^2 = 1.000.000\,\text{m}^2, και στην Ελλάδα το στρέμμα: 1\displaystyle 1 στρέμμα =1.000 m2\displaystyle = 1.000\,\text{m}^2.

Όγκος: σκαλοπάτια του 1.000

Η βασική μονάδα όγκου είναι το κυβικό μέτρο (m3\displaystyle \text{m}^3): ο όγκος ενός κύβου με ακμή 1 m\displaystyle 1\,\text{m}. Χωράει 10⋅10⋅10=1.000\displaystyle 10 \cdot 10 \cdot 10 = 1.000 κύβους του 1 dm\displaystyle 1\,\text{dm}, άρα κάθε σκαλοπάτι είναι ⋅1.000\displaystyle \cdot 1.000:

1 m3=1.000 dm3=1.000.000 cm3\displaystyle 1\,\text{m}^3 = 1.000\,\text{dm}^3 = 1.000.000\,\text{cm}^3 και 1 cm3=1.000 mm3\displaystyle 1\,\text{cm}^3 = 1.000\,\text{mm}^3.

Για τα υγρά: 1\displaystyle 1 λίτρο =1 lt=1 dm3\displaystyle = 1\,\text{lt} = 1\,\text{dm}^3 και 1\displaystyle 1 χιλιοστόλιτρο =1 ml=1 cm3\displaystyle = 1\,\text{ml} = 1\,\text{cm}^3. Άρα 1 lt=1.000 ml\displaystyle 1\,\text{lt} = 1.000\,\text{ml}.

Μάζα

Η βασική μονάδα μάζας είναι το κιλό ή χιλιόγραμμο (kg\displaystyle \text{kg}). Εδώ κάθε σκαλοπάτι είναι ⋅1.000\displaystyle \cdot 1.000:

1 t=1.000 kg\displaystyle 1\,\text{t} = 1.000\,\text{kg} (τόνος), 1 kg=1.000 g\displaystyle \quad 1\,\text{kg} = 1.000\,\text{g}, 1 g=1.000 mg\displaystyle \quad 1\,\text{g} = 1.000\,\text{mg}.

2,45 kg=2.450 g\displaystyle 2{,}45\,\text{kg} = 2.450\,\text{g} και 350 g=0,35 kg\displaystyle 350\,\text{g} = 0{,}35\,\text{kg}.

Χρόνος: εδώ μετράμε με το 60

Η μονάδα του χρόνου είναι το δευτερόλεπτο (s\displaystyle \text{s}). Ο χρόνος δεν ακολουθεί το δεκαδικό σύστημα:

1 min=60 s\displaystyle 1\,\text{min} = 60\,\text{s}, 1 h=60 min=3.600 s\displaystyle \quad 1\,\text{h} = 60\,\text{min} = 3.600\,\text{s}, 1\displaystyle \quad 1 ημέρα =24 h=1.440 min\displaystyle = 24\,\text{h} = 1.440\,\text{min}.

Προσοχή: 1,5 h\displaystyle 1{,}5\,\text{h} είναι 1\displaystyle 1 ώρα και 30 λεπτά (μισή ώρα), όχι 1\displaystyle 1 ώρα και 50\displaystyle 50 λεπτά.

Λυμένο παράδειγμα

Γράψε το μήκος 2.754,389 m\displaystyle 2.754{,}389\,\text{m} σε dm\displaystyle \text{dm}, σε cm\displaystyle \text{cm} και σε mm\displaystyle \text{mm}.

Λύση

  1. Κάθε σκαλοπάτι προς τα κάτω είναι ⋅10\displaystyle \cdot 10: η υποδιαστολή πάει μία θέση δεξιά.
  2. 2.754,389 m=27.543,89 dm=275.438,9 cm=2.754.389 mm\displaystyle 2.754{,}389\,\text{m} = 27.543{,}89\,\text{dm} = 275.438{,}9\,\text{cm} = 2.754.389\,\text{mm}.