Pithi Οι φυσικοί αριθμοί

Α΄ Γυμνασίου · Κεφάλαιο 1 · Ενότητα 1

Φυσικοί αριθμοί, διάταξη, στρογγυλοποίηση

Άρτιοι και περιττοί, η αξία κάθε ψηφίου, σύγκριση αριθμών και στρογγυλοποίηση.

Σχολικό βιβλίο Μαθηματικών Α΄ Γυμνασίου: §1.1

Θεωρία

Οι φυσικοί αριθμοί

Οι αριθμοί 0,1,2,3,4,5,…\displaystyle 0, 1, 2, 3, 4, 5, \ldots λέγονται φυσικοί αριθμοί. Ο μικρότερος είναι το 0\displaystyle 0· μεγαλύτερος δεν υπάρχει, αφού μετά από κάθε φυσικό έρχεται πάντα ένας ακόμα.

Ο επόμενος του ν\displaystyle \nu είναι ο ν+1\displaystyle \nu + 1 και ο προηγούμενος ο ν−1\displaystyle \nu - 1. Δύο αριθμοί όπως οι 27\displaystyle 27 και 28\displaystyle 28 λέγονται διαδοχικοί.

Άρτιοι και περιττοί

Άρτιοι είναι οι φυσικοί που διαιρούνται με το 2\displaystyle 2: 0,2,4,6,8,…\displaystyle 0, 2, 4, 6, 8, \ldots Τελειώνουν σε 0,2,4,6\displaystyle 0, 2, 4, 6 ή 8\displaystyle 8.

Περιττοί είναι οι υπόλοιποι: 1,3,5,7,9,…\displaystyle 1, 3, 5, 7, 9, \ldots Τελειώνουν σε 1,3,5,7\displaystyle 1, 3, 5, 7 ή 9\displaystyle 9.

Για να καταλάβεις αν ένας μεγάλος αριθμός είναι άρτιος, αρκεί να κοιτάξεις το τελευταίο του ψηφίο: ο 4.738\displaystyle 4.738 είναι άρτιος.

Η αξία κάθε ψηφίου

Γράφουμε κάθε αριθμό με τα δέκα ψηφία 0,1,…,9\displaystyle 0, 1, \ldots, 9. Η αξία ενός ψηφίου εξαρτάται από τη θέση του. Κάθε θέση αξίζει 10\displaystyle 10 φορές περισσότερο από αυτήν που είναι δεξιά της.

Στον αριθμό 47.352\displaystyle 47.352: το 4\displaystyle 4 είναι δεκάδες χιλιάδες (40.000\displaystyle 40.000), το 7\displaystyle 7 χιλιάδες (7.000\displaystyle 7.000), το 3\displaystyle 3 εκατοντάδες (300\displaystyle 300), το 5\displaystyle 5 δεκάδες (50\displaystyle 50) και το 2\displaystyle 2 μονάδες.

Γι’ αυτό 47.352=40.000+7.000+300+50+2\displaystyle 47.352 = 40.000 + 7.000 + 300 + 50 + 2. Για να διαβάζουμε εύκολα, χωρίζουμε τα ψηφία ανά τρία με τελεία.

Σύγκριση και διάταξη

Από δύο φυσικούς με διαφορετικό πλήθος ψηφίων, μεγαλύτερος είναι αυτός με τα περισσότερα ψηφία: 10.002>9.876\displaystyle 10.002 > 9.876.

Αν έχουν το ίδιο πλήθος ψηφίων, συγκρίνουμε τα ψηφία ένα-ένα από τα αριστερά, μέχρι να βρούμε διαφορά: 45.302>45.230\displaystyle 45.302 > 45.230, γιατί στις εκατοντάδες 3>2\displaystyle 3 > 2.

Γράφουμε α<β\displaystyle \alpha < \beta («μικρότερο») ή α>β\displaystyle \alpha > \beta («μεγαλύτερο»). Στην ευθεία των φυσικών ο μικρότερος αριθμός είναι πάντα πιο αριστερά.

Στρογγυλοποίηση

Στρογγυλοποιούμε όταν δεν χρειαζόμαστε τον ακριβή αριθμό, π.χ. «η πόλη έχει περίπου 25.000\displaystyle 25.000 κατοίκους». Για να στρογγυλοποιήσουμε σε μια θέση:

1. Κοιτάμε το ψηφίο δεξιά της θέσης.

2. Αν είναι 0,1,2,3\displaystyle 0, 1, 2, 3 ή 4\displaystyle 4, το ψηφίο της θέσης μένει ίδιο. Αν είναι 5,6,7,8\displaystyle 5, 6, 7, 8 ή 9\displaystyle 9, το ψηφίο της θέσης αυξάνεται κατά 1\displaystyle 1.

3. Όλα τα ψηφία δεξιά της θέσης γίνονται 0\displaystyle 0.

Στις εκατοντάδες: 2.748≈2.700\displaystyle 2.748 \approx 2.700 και 2.751≈2.800\displaystyle 2.751 \approx 2.800. Το σύμβολο ≈\displaystyle \approx σημαίνει «περίπου ίσο».

Λυμένο παράδειγμα

Ποια είναι η αξία του ψηφίου 6\displaystyle 6 στον αριθμό 362.415\displaystyle 362.415;

Λύση

  1. Μετράμε τις θέσεις από τα δεξιά: μονάδες (5\displaystyle 5), δεκάδες (1\displaystyle 1), εκατοντάδες (4\displaystyle 4), χιλιάδες (2\displaystyle 2), δεκάδες χιλιάδες (6\displaystyle 6).
  2. Το 6\displaystyle 6 είναι στις δεκάδες χιλιάδες, άρα αξίζει 6⋅10.000=60.000\displaystyle 6 \cdot 10.000 = 60.000.